قال تعالى{ إنّا أنزلنه قراناً عربياً لعلّكم تعقلون} سورة يوسف[2].

قرن نهم ميلادى شروع روابط بين دولتها ى عربى وروسيه بود،

قرن نهم ميلادى شروع روابط بين دولتها ى عربى وروسيه بود، كالاهايى مانند عسل وحرير وغيره به دولت هاى عربى فروخته مي شد بهاى آنها به صورت سكه هاى نقره اى دريافت مى گرديد كه نمونه هاى از آن در مناطق مختلف كشور روسيه پيدا كرده اند . علاوه بر اين تجارت پرونق، يكى از راه هاى مهم نفوذ زبان و ادبيات عرب در زبان روسيه بود وعلاوه بر اين شروع حركت ترجمه نيز راه نفوذ زبان عربى در روسيه را گشود.
در پايان قرن يازدهم ترجمه كتابهايى در روسيه آغاز شد . وآثار مانند تاريخ عمومى ملت ها، لاهوت ومراجع تاريخى يونان كه اسلام را به شكل غير واقعى ترسيم مى كرد در روسيه ترجمه شد.
جروج آمارتون كتابى ترجمه كرد كه از تاريخ عربها وقبايل آنها قبل از ظهور اسلم اطلاعاتى مى داد. از جمله كسانى كه در انتقال واژه هاد ربد به روسد سهم بسیارى داشتند كسانى بودند كه از روسيه به بيت المقدس مى رفتند واولين نفر آنها شخصى بود به نام دانيل كه در قرن دوازدهم مدت شش ماه در فلسطين اقامت كرد ودر هنگام باز گشت به وطنش عقيده اسلامى وزبان عربى را باخود به ارمغان آورد.
اصطلاحات عربى مربوط به پزشكي به شكل خاص از طريق پزشك معروف روس پطرس سيريانين وارد روسيه شد. سيرانين در مدرسه معروف پزشكى روسيه تحصيل كرد بود و زبان عربى وسيله آموزش وياد گيرى پزشكى در اين مدرسه بود
از قرن پانزدهم به بعد تأليف وتدوين در باره اسلام وسر زمين اسلامى رو به فزونى گذاشت . در سال
( 1716م) بولسينكون قران مجيد را او زبان فرانسه به زبان روسى ترجمه كرد. در سال (1724م) اكادمى علمى پترزبورگ تأسيس شد. در اين اكادمى شرق شناسى نيز تدريس مى شد. كاترين دوم( 1762 ـ 1496م) تلاش بسيارى براى آموزش عربى در مناطق مسلمان نشين روسيه كرد ودو مدرسه متوسطه در شهر هاى قازان ( عاصمة تاتارستان) واستراخان تأسيس كرد. كه تأثير عمده اى در رواج زبان عربى داشت اما در مدارس عربى زبان عربى به شكل منظم تدريس نمى شد . در قرن هيجده ميلادى در شهر لنينگراد به تشويق كاترين دوم متن ران كريم به زبان عربى چاپ شد وبر چاپ قران ملا عثمان ابراهيم نظارت داشت واين نسخه درسال هاى
( 1789 ـ 1798م) به دفعات چاپ شد.
با افزايش توجه به زبان عربى در پايان قرن هيجدهم موانع چاپ كتابهاى دينى در روسيه از بين رفت از اين روى در سال (1802م) در شهر قازان اولين مركز انتشارات كتاب هاى دينى افتتاح شد كه در آن 82300 نسخه از قران كريم وجود داشت و علاوه بر انتشارات قران دو ترجمه جديد از قران كريم در روسيه صورت گرفت كه پيدايش اين دو ترجمه به منزله رويداد مهمى در تاريخ فرهنگ روسيه بود. زيرا حركت تفسير وتوضيح قران با او دو ترجمه اغاز شد. در سال (1884م) سابلوكوف در كنار ترجمه قران مجيد كتابى نيز در شرح وتفسير آن جاپ نمود. كتاب ديگرى كه از زبان فرانسه ترجمه شد وتأثير بسيارى در عرصه ادبيات روسيه داشت .داستان هزارويك شب بود كه در مسكوو در دوقسمت به زبان روسى چاپ شد كه بعدها چهار بار در طول 40 سال هاى (1776ـ 1703م) تجديد چاپگرديد.روشنفكران ومتفكران روسيه كتاب هزارويك شب را مهمترين منبع شناخت آداب ورسوم عرب ها وروش زندگى آنان مى دانستند . ودر روزنامه ها ومجله هاى خود به اين موضوع اعتراف مى كردند، به طور مثال در مجله" فرزند وطن"اشاره شده است كه داستانهى هزارويك شب تصويرى دقيق وچارچوبى معين قدرتمند بودند وما از لابلاى اين افسانه ها وضيعيت عرب هاى چادر نشين ، كاروان هاى مسافرتى ومراكز تجارتى را مى توانيم شناسايى كنيم وبه واقعيت هاى اجتماعى آنها پي ببريم . روزنامه ها نيز به سهم خود ارزش هنمرى كتاب هزارويك شب را مطرح آناه در اين زمينه از خاور ميانه شناسايى معروف اروپا يى در روزنامه ها به نام " ادبيات عرب" چاپ كردند.
شهرلنينگراد مركز فعاليت هاى شرق شناسى به حساب مى آمد واز المانى الاصل بود براى تدريس زبان عربى، فارسى، وتركى به اين مركز دعوت شده بود وهمچنين محمد طنطاوى مدرس الازهر شريف نيز به درخواست شاگردش فرين شرق شناسى مشهور روسى در سال ( 1740م) براى تدريس زبان عربى در وزارت خارجه به روسيه آمد. با تأسيس مراكز علمى تأثير فرهنگ شرق از جمله عربى در ادبيات روسيه آشكار شد وعده زيادى از نويسند گان ومحققان باافزايش توجه به زبان عربى در پایانقرن هيجدهم موانع چاپ كتاب هاى دينى در روسيه از بين رفت از اين روى در سال _1802م) در شهر قازان اولين مركز انتشارات كتاب هاى دينى افتتاح شد كه در آن 82300هزار نسخه از قران كريم وجود داشت وعلاوه بر انتشارات قرا كريم دو ترجمه جديد از قران كريم در روسيه صورت گرفت كه پيدايش اين دو ترجمه به منزله رويداد مهمى در تاريخ فرهنگ روسيه بود .
در رواج زبان عربى نيز سهم بسيار داشتند. كه از جمله آنها سينكوفسكى (1800 ـ 1858م) روسى بود كه او دو سال از زندگى خود را در كشور هاى عربى مانند بيروت گذارند ودر سوريه شش ماه اقامت گزيد وپس از آن به قاهره رفت ودر طول سفرش اندخته هاى خود را به كشورش ارمغان آورد كه بعد ها ترجمه وتدريس شد .
نه فقط زبان قران كريم تاثيرى برادبيات روسيه گذاشته؛ بلكه درادبيات اروپا تماما به چشم ديده مى شود. اين از فضل واعجاز قران كريم مى باشد . در زمان اموى ها كه دراموى ها كه در دمشق حكومت مى كردند زبان وادبيات عربى به بلاد قفكازرسيده بود ومعلمين قران از مناطق خلافت اسلامى بر انجا سفر مى كردند براى تعليم اسلام ، وآنها بزبان عربى تكلم مى كردند البته نسخهاى قران در مناطق روسيه بد ست رسيد است كه از تراث خلافت أموى ها مى باشد ،
تأثير زبان قران به ديگر زبانها تأثير منفى نمى باشد بر خلاف ديگر زبانها ، زيرا در زمان تطور علم كه در زمان خلافت عباسى بر عوج خود رسيده بود مردمان غير مسلمان به كشورهاى اسلامى سفر مى كردند براى تعليم لغت وادبيات عربى .
وخصوصا در زمان انقلاب كمونيستى در روسيه كه منجر سقوط نظام قيسرى شد بخارى وسمرقند را به تصرف خود در آوردند ومكتبه هاى آن مناطق را به أرمغان بردند وترجمه أن پرداختند ، در ان وقت بخارى مركز علم وفرهنگادبيات عربى به حساب مى رفت، وخصوصا علم فلك وستاره شناسى در بخارى به طور پيشرفت در يافت مى شد روسها براى اين علمها ضرورى تمام كتاب ها را ترجمه نمودند . حتى كه اصل عربيش را از بين بردند تاكه ديگر مسلمانان به اين علوم دست رس نشوند.
حتى دست خطى عربى هم از بين بردند وآثار اسلامى كه از هزار سال پيش در ان منطقه بود خواستند از صفحه تاريخ ببرند ، لكن الحمد لله الان دوباره ادبيات عربى يا زبان قران بر ان مناطق رجوع نموده است .

منبع : دایره المعارف اعجاز علمی در قرآن وحدیث